23 Aprel 2024

Bakıda beynəlxalq konfrans öz işinə başladı, Ermənistan təxribata əl atdı

Milli Məclis və ATƏT PA-nın birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən tədbirin iştirakçıları bu gün Zəngilana səfər edəcəklər

Mayın 22-sində Bakıda (“Fairmont Baku” mexmanxanası) Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin və ATƏT Parlament Assambleyasının birgə təşkilatçılığı ilə “Yaşıl iqtisadiyyat, nəqliyyat əlaqələndirilməsi və dayanıqlı inkişaf vasitəsilə təhlükəsizlik və sabitliyin təşviqində milli parlamentlərin rolu” mövzusunda konfransı öz işinə başladı.

İki gün ərzində davam edəcək iclasda Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova, ATƏT PA-nın prezidenti Marqareta Sederfelt, ATƏT PA-nın baş katibi Roberto Montella, Litva parlamentinin spikerinin müavini Yonas Yarutis, ATƏT PA-nın vitse-prezidenti Azay Quliyev, Milli Məclis komitə sədrləri, üzvləri, Monteneqro parlament sədri Danijela Durovic, diplomatlar və digər rəsmi şəxslər, ümumilikdə 27 ölkənin parlamentarları iştirak edirdi.

Qeyd edək ki, tədbir canlı rejimdə ATƏT PA platformalarında yayımlanırdı.

Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova Azərbaycan Respublikasının parlamenti adından iştirakçıları Azərbaycanda ürəkdən salamladı və Milli Məclisin ATƏT-in Parlament Assambleyası ilə birgə təşkil etdiyi konfransda iştirak etmək üçün dəvəti qəbul etdiklərinə görə öz təşəkkürünü çatdırdı: “Ölkələrimiz və bütövlükdə ATƏT bölgəsi üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən məsələləri müzakirə etmək üçün bir çox parlamentarinin bir araya gəlməsi təqdirəlayiqdir. Biz millət vəkilləri, xalqlarımızın nümayəndələri olaraq, ölkələrimizin müasir çağırışlara dair mümkün olan ən yaxşı həll yollarını tapmaq səylərini dəstəkləmək və hər kəs üçün daha yaxşı bir gələcəyə çatmaq üçün imkanların reallaşmasına kömək etmək üçün məsuliyyət daşıyırıq. Bu mənada, parlament əməkdaşlıq platformaları bizim öhdəliyimizi və qətiyyətimizi əks etdirir. ATƏT Parlament Assambleyası çərçivəsində dialoqumuz, bu cür konfranslar çərçivəsində fikir və təcrübə mübadiləsi, genişlənmə və sıx əməkdaşlıq üçün yeni ideyalar və perspektivlər yaratmaq baxımından vacibdir”. Spiker dedi ki, parlament diplomatiyası ATƏT regionunda və onun hüdudlarından kənarda sülhün, təhlükəsizliyin və sabitliyin təşviqi üçün əvəzolunmazdır: “Ancaq icazə verin bildirim ki, bu diplomatiyanın təməl daşı Helsinki Yekun Aktından başlayaraq, ATƏT-in əsas sənədlərində təsbit olunmuş fundamental norma, prinsip və öhdəliklərə, xüsusilə dövlətlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə, beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığına hörmət olmalıdır”.

S.Qafarova ardınca Ermənistanın törətdiyi cinayətlərdən bəhs edərkən çox ilginc bir faktı açıqladı: “Sabah sizin bir qisminiz konfrans çərçivəsində Azərbaycanın Zəngilan rayonuna səfər edəcəksiniz. Sizin Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərinin Ermənistan tərəfindən 30 illik işğalının dağıdıcı nəticələrini öz gözlərinizlə görmək imkanınız olacaq. O illər Ermənistanın öz qonşusunun torpaqlarını işğal etdiyi illər kimi onun tarixinin ən utancverici səhifələrindən biri olacaq. Ermənistan etnik təmizləmə siyasəti həyata keçirməklə yanaşı, bu illər ərzində bütün şəhər və kəndlərimizi yerlə yeksan edib, Azərbaycanın bütün tarixi, mədəni və dini obyektlərini vandallığa məruz qoyub. İşğal ekoloji terrorla müşayiət olunub. Ermənistan meşələrimizi və təbiət qoruqlarımızı məhv edib, təbii sərvətlərimizdən qanunsuz istifadə edib, Ermənistandan Azərbaycan ərazisinə axan transsərhəd çaylar da daxil olmaqla, torpağı və çayları çirkləndirib. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi dörd qətnamə, ATƏT də daxil olmaqla digər müvafiq beynəlxalq təşkilatların Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən dərhal, tam və qeyd-şərtsiz çıxarılmasını tələb edən qətnamə və qərarları yerinə yetirilmədi. 2020-ci ildə BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş özünümüdafiə hüququndan istifadə edərək, Azərbaycan özü BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrini, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərini həyata keçirdi, öz ərazi bütövlüyünü və tarixi ədaləti bərpa etdi. Xanımlar və cənablar, mənə məlumat verildi ki, Ermənistan məktubla bu konfransda iştirak edən nümayəndə heyətlərinə müraciət edərək, onlara sabah Zəngilan rayonuna getməməyi tövsiyə edib. Bu, sizin öz seçiminizdir. Əgər siz bu səfərə getsəniz, çox şeylərin şahidi olacaqsınız. Bir tərəfdən Ermənistanın işğalının nəticələrini, törətdiyi dağıtıları öz gözlərinizlə görəcək, digər tərəfdən isə Azərbaycan hökumətinin Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə iki il yarım ərzində həyata keçirdiyi irimiqyaslı tikinti-quruculuq işləri ilə tanış olacaqsınız. Siz bu ərazilərdə olarkən, Azərbaycan hökumətinin güclü siyasi iradəsinin və İkinci Qarabağ müharibəsi başa çatdıqdan sonra iki il yarım ərzində yollarda, körpülərdə, elektrik stansiyalarında, məktəblərdə, xəstəxanalarda, yaşayış evlərində aparılan irimiqyaslı yenidənqurma və bərpa işlərində xalqımızın qətiyyətinin şahidi olacaqsınız. Qısa müddət ərzində inşa edilmiş Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı və regionda yeni nəqliyyat infrastrukturuna çevriləcək Zəngəzur dəhlizi Orta dəhliz boyunca nəqliyyat və ticarət sahəsində əməkdaşlığı xeyli genişləndirəcək. Bu ərazilərdə ətraf mühitə dair “ağıllı şəhər və kəndlər” layihələrinin həyata keçirilməsinin ilk uğurlu nümunəsi olan Ağalı kəndini ziyarət edəcəksiniz. Və orada keçmiş məcburi köçkünlərlə görüşdükdən sonra görəcəksiniz ki, bu qədər illərdən sonra həyat artıq bu torpaqlara qayıdıb”.

ATƏT Parlament Assambleyasının vitse-prezidenti Azay Quliyev çıxışında dedi ki, iki gün ərzində milli iqtisadiyyatlarda “yaşıl” prinsiplərin həyata keçirilməsində parlamentlərin rolunu müzakirə etmək, həmçinin “yaşıl” bərpa, əlaqə və davamlı inkişafla bağlı təcrübə, öyrənilmiş dərslər və ən yaxşı təcrübələri bölüşmək imkanı olacaq: “Mən xüsusilə fəxr edirəm ki, həm Azərbaycan parlamenti, həm də ATƏT PA-nın ikinci komitəsi İqtisadi bərpa, “yaşıl” iqtisadiyyata keçid və ətraf mühitin mühafizəsi məsələlərini fəal şəkildə bağlayır. İndi hər zamankından daha çox nümunə göstərməliyik. ATƏT-in bütün regionunda daha ədalətli, davamlı və təhlükəsiz inkişafı təmin etmək üçün siyasətimizi təcili olaraq nəzərdən keçirməli və davranışımızı təkmilləşdirməliyik. Bugünkü proqramımızı nəzərdən keçirərək, tezliklə hökumətləri, milli parlamentləri və beynəlxalq təşkilatları təmsil edən hörmətli qonaq məruzəçilərimizin gündəliyimizin müxtəlif mövzularında çox maraqlı çıxışlarını eşidəcəyik. Hörmətli moderatorlar və müzakirə panellərinin əsas məruzəçiləri, şəxsən iştirakınız və tezliklə bizimlə bölüşmək istədiyiniz ekspert rəyləriniz üçün çox sağ olun! Əminəm ki, sizin ideyalarınız ölkələrimizdə dayanıqlı inkişafın təmin edilməsi üçün “yaşıl” iqtisadiyyatın və səmərəli ünsiyyətin vacibliyini təsdiq edəcək. Sizin töhfələriniz, eləcə də hörmətli konfrans iştirakçılarının rəyləri cəmiyyətlərimizin hazırda üzləşdiyi böyük iqtisadi və ekoloji təhlükəsizlik problemlərini daha yaxşı başa düşməyimizə və inşallah, effektiv şəkildə həll etməyimizə kömək edəcək. Tez-tez dediyim kimi, bir çox üst-üstə düşən və bir-biri ilə əlaqəli təhlükəsizlik problemləri, iqlim böhranının getdikcə kəskinləşməsi və dağıdıcı pandemiyanın hələ də davam edən sosial-iqtisadi nəticələri ilə “mükəmməl fırtına” nın ortasındayıq. Vətəndaşlarımız, hər zamanki kimi, yaşayış xərclərinin artması, artan enerji və qida qeyri-sabitliyi, artan sosial gərginlik və radikallaşma, tez-tez əlaqə kəsintiləri və  sair ilə qarşılaşdıqları üçün bu mənfi hadisələr üçün ən yüksək qiyməti ödəyirlər. Ancaq hər böhranda bir sıra imkanlar da var. Ona görə də biz parlamentarilər bu yeni imkanları müəyyənləşdirməli və onlardan vətəndaşlarımız üçün daha yaxşı gələcək qurmaq üçün istifadə etməliyik. Bölgəmiz üçün daha yaşıl, daha davamlı, daha ədalətli və nəticədə daha təhlükəsiz bir gələcək. Güvən və hörmət üzərində qurulmuş bir gələcək bizim üçün, qonşularımız üçün və əlbəttə ki, planetimiz üçün”.

A.Quliyev bildirdi ki, sabah Azərbaycanın Zəngilan rayonunu ziyarət etmək, müxtəlif yerlərdə layihələrin həyata keçirilməsi, eləcə də bugünkü panel müzakirələrimizin mövzuları ilə bağlı ən yaxşı yerli təcrübələrlə tanış olmaq üçün unikal imkanımız olacaq: “Sabah günortadan sonra geri qayıdacağıq və konfransımızı bu hoteldə yekun iclasla başa vuracağıq”.

“Bu vacib konfransda iştirak etməyə şadam. Biz hər gün xatırlayırıq ki, Yer planetinin resursları bəşəriyyət üçün bir hədiyyədir və biz onu qorumalı, gələcək nəsillərə ötürməliyik. Azərbaycana bu vacib konfransa ev sahibliyi etdiyi üçün təşəkkür edirəm”. Bunu ATƏT Parlament Assambleyasının (PA) Prezidenti Marqarita Sederfelt söylədi. O, konstruktiv müzakirələrin, təmasların dayanıqlı inkişaf üçün vacib olduğunu bildirdi: “Bizim bu konfrans çərçivəsində fikir mübadilələrimizin nəticələrini, öyrəndiklərimizi öz ölkələrimizə aparmaq məsuliyyətimiz var. Dünyamız bu gün bir-birinə bağlı çətinliklərlə – enerji böhranı, iqlim dəyişikliyi, ərzaq təhlükəsizliyi və sairlə üzləşir”. ATƏT PA-nın Prezidenti Marqarita Sederfelt Rusiyanın Ukraynadakı müharibəsinə də toxundu: “Bu müharibə Ukraynanın ətraf mühitinin təhlükəsizliyini, biomüxtəlifliyini təhdid edir, məhv edir”. ATƏT PA rəhbəri bildirdi ki, sülh, etimad bu gün dünyada vacib məsələlərdəndir: “Sülh yalnız insanlar üçün deyil, ətraf mühit üçün vacibdir”. Marqarita Sederfelt  bildirdi ki, qlobal çətinliklərin həlli istiqamətində milli səviyyədə addımlar atmaq, resursları cəlb etmək vacibdir: “Eyni zamanda ölkələr arasında ən yaxşı təcrübələrin mübadiləsi vacibdir. Əlaqələnmə, yaşıl iqtisadiyyat və dayanıqlı inkişaf gündəliyimizin əsasında olacaq. Biz qlobal böhranlarla mübarizə üçün dialoq və əməkdaşlığı təşviq etməliyik, bu prosesdə parlamentlərin rolu vacibdir. Biz ATƏT regionunda ən yaxşı təcrübələrimizi mübadilə edə bilərik”. ATƏT PA-nın Baş katibi Roberto Montella isə COVİD-19 zamanı da ATƏT parlamentarilərinin onlayn formatda müzakirələr apardıqlarını xatırladıb. “İqlim dəyişikliyi zamanımızın ən böyük təhdididir. Eyni zamanda onun həlli istiqamətində atılacaq addımlar, yaşıl iqtisadiyyata keçid yolları da bəllidir. Biz Azərbaycan nümayəndə heyətinin töhfəsini, aktiv fəaliyyətini də qeyd etməliyik. Bu göstərir ki, ölkələr individual olaraq təşəbbüslərin irəli sürülməsində necə aktiv rol oynaya bilərlər”.

 ATƏT PA-nın Texnologiya, Ətraf Mühit, Elm, İqtisadi Məsələlər üzrə Komitəsinin məruzəçisi, Avstriyadan olan deputat Qudrun Kuqler isə dedi ki, Avstriya Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhü dəstəkləyir: “Biz inanırıq ki, tərəflər arasında yekun sülh olacaq. Bunun üçün tərəflərin mənalı addımlar atması vacibdir”.

Konfrans daha sonra panel müzakirələri ilə davam etdirildi.

Tədbir iştirakçıları bu gün Zəngilan rayonuna səfər edəcəklər.

E.PAŞASOY,
“Yeni Müsavat”